Wczesna diagnostyka przewlekłej choroby nerek u dzieci urodzonych przedwcześnie

Dzieci urodzone przedwcześnie są narażone na rozwój przewlekłej choroby nerek (PChN) i nadciśnienia tętniczego w istotnie większym stopniu, niż wynika to z ryzyka w populacji ogólnej.

Ryzyko rozwoju PChN koreluje ujemnie z wiekiem ciążowym i urodzeniową masą ciała dziecka. W wieku 7-8 lat u dzieci urodzonych przedwcześnie częstość hiperfiltracji  kłębuszkowej ocenianej jako mikroalbuminuria stwierdzano w 8 do 12% w porównaniu z 0-2,1% w dobranej wiekowo populacji ogólnej. Szacuje się, że ryzyko rozwoju PChN u dzieci urodzonych < 32. tygodnia ciąży i bez dodatkowych powikłań jest 1,7 razy większe niż w populacji ogólnej. Ze względu na wspomniene  wcześniej mniejsze możliwości kompensacyjne związane z mniejszą masą nefronów ryzyko rozwoju PChN wzrasta istotnie u noworodków urodzonych przedwcześnie, które przebyły AKI. W tej grupie dzieci PChN stwierdzano w 10% w okresie 1-3 lat po epizodzie noworodkowego AKI. Wczesne rozpoznanie grupy ryzyka PChN umożliwia wprowadzenie leczenia renoprotekcyjnego  i zachowawczego PChN.

Zalecenia PTN i PTP

Zalecenia postępowania w przypadku  noworodków z wadą nerek i/lub układu moczowego w badaniu prenetralnym lub na oddziale noworodkowym.

1. Termin kolejnych wizyt/hospitalizacji w poradni/oddziale nefrologii dziecięcej/urologii dziecięcej wg zaleceń specjalisty nefrologa/urologa dziecięcego specjalisty nefrologa przed wypisem ze szpitala.

2. Noworodki z poszerzeniem UKM w wymiarze A-P > 5 mm w 3.-7. dobie życia lub > 10 mm w 4.-6. tygodniu życia ? monitorowanie USG w rejonie, zgodnie z zaleceniami PTNFD; poszerzenie > 20 mm – konsultacja nefrologiczna/urologiczna.

Zalecenia w przypadku noworodków urodzonych ? 33. t.c. i bez dodatkowych obciążeń.

1. Czynność nerek, w tym badanie ultrasonograficzne oceniające strukturę i wymiary nerek, powinna zostać oceniona przed ukończeniem przez dziecko 1. roku życia; Ocena filtracji kłębuszkowej i innych parametrów czynności nerek powinna być wykonywana w trakcie wizyt kontrolnych 1 raz w roku.

2. Parametrami oceny czynności nerek są: stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy krwi, gazometria żylna, jonogram surowicy, badanie ogólne moczu, pomiar ciśnienia tętniczego krwi; zalecane jest określenie stężenia cystatyny w surowicy, jeśli jest to możliwe. Ocena przesączania kłębuszkowego powinna opierać się na wzorze Schwartza (dla stężenia kreatyniny w surowicy) i odpowiednim wzorze dla stężenia cystatyny w surowicy (alternatywnie można opierać się na stężeniu cystatyny w surowicy w odniesieniu do normy dla wieku ? do 24. miesiąca życia). Stwierdzenie obniżonego w stosunku do wieku (do 24. m.ż.) przesączania kłębuszkowego i/lub kwasicy metabolicznej i/lub zmian w badaniu ogólnym moczu i/lub nadciśnienia tętniczego i/lub zmniejszonych wymiarów nerek w badaniu USG jest wskazaniem do konsultacji nefrologicznej.