Program profilaktyki zakażeń wirusem RS B.40
Program profilaktyki zakażeń wirusem RS B.40
Immunoprofilaktyka z użyciem gotowych przeciwciał monoklonalnych przeciwko wirusowi RS stosowana jest w Unii Europejskiej od 1999 r. Jedynym dostępnym preparatem przeciwciał monoklonalnych anty-RSV jest paliwizumab, który neutralizuje wirusa RS i blokuje jego przedostawania się do komórek nabłonka dróg oddechowych.
O programie
Program lekowy Profilaktyka Zakażeń RSV (ICD-10 P 07.2, P 07.3, P 27.1, P07.0, P07.1, Q20-Q24)
Program lekowy Profilaktyka Zakażeń RSV (program B40) został wprowadzony w Polsce w 2008 r. jako program Ministerstwa Zdrowia, następnie ? po zaakceptowaniu przez Agencję Oceny Technologii Medycznych (AOTM) ? jako gwarantowany program lekowy, refundowany przez NFZ. W 2008 roku zrealizowano także projekt badawczy określony jako Ogólnopolski Program Zapobiegania RSV z zastosowaniem immunizacji paliwizumabem.
Profilaktyka, którą obecnie stosujemy w programie lekowym, polega na podaniu minimum trzech i maksymalnie pięciu dawek paliwizumabu w sezonie zakażeń. Liczba iniekcji wykonanych u konkretnego dziecka zależy od czasu jego urodzenia w stosunku do okresu zwiększonego ryzyka zachorowań ? w Polsce jest to okres od września do kwietnia włącznie. Jeśli noworodek rodzi się przed rozpoczęciem sezonu to zdąży otrzymać pięć dawek. Jeżeli początkowy okres życia dziecka kwalifikującego się do bezpłatnej profilaktyki przypada na okres jesienno-zimowy, to pierwsza lub pierwsze dawki immunoprofilaktyki zostaną podane jeszcze w czasie hospitalizacji, a po wypisie do domu będzie ona kontynuowana ambulatoryjnie.
Po opuszczeniu szpitala profilaktyka przewidziana dla dziecka zakwalifikowanego do programu polega na comiesięcznych wizytach w ośrodku immunizacyjnym, gdzie przed otrzymaniem kolejnej dawki leku zostaje przeprowadzony wywiad oraz jest wykonane badanie przedmiotowe. Dane na temat monitorowania pacjenta w trakcie stosowania immunoprofilaktyki pozostają w jego dokumentacji medycznej. Dodatkowo wybrane informacje są sprawozdawane do NFZ za pośrednictwem rejestru SMPT (system monitorowania programu terapeutycznego) w aplikacji internetowej. Nadzór nad prawidłowością kwalifikacji pacjentów do programu lekowego jak również nad rejestrami dokumentującymi przebieg immunizacji w poszczególnych województwach sprawują konsultanci wojewódzcy w dziedzinie neonatologii. Pełna profilaktyka paliwizumabem chroni przed hospitalizacją (czyli ciężkim zachorowaniem) z powodu zakażenia RSV. Zmniejszona liczba dawek lub zbyt duże odstępy miedzy dawkami (> 35 dni) zwiększają ryzyko zachorowania.
Profilaktyka zakażeń RSV
KWALIFIKACJA DO UDZIAŁU W PROGRAMIE LEKOWYM z dnia 26 marca 2023 roku.
Kwalifikację do udziału w programie zatwierdza konsultant wojewódzki w dziedzinie neonatologii w porozumieniu z konsultantem krajowym na podstawie dokumentacji z ośrodka.
Program polega na podaniu maksymalnie 5 dawek paliwizumabu (w odstępach miesięcznych) w sezonie zakażeń wirusem RS, trwającym od 1 września do 30 kwietnia.
Immunizację paliwizumabem przeprowadza się maksymalnie w dwóch następujących po sobie sezonach immunizacji zgodnie z kryteriami poniżej:
Kryteria kwalifikacji do leczenia paliwizumabem
1. Do programu kwalifikowane są dzieci, które w momencie immunizacji nie ukończyły pierwszego roku życia i spełniają następujące kryteria:
a) w momencie rozpoczęcia immunizacji nie ukończyły pierwszego roku życia i urodziły się w wieku ciążowym ? 28 tygodni (ICD-10 P07.2, P07.3)
b) w momencie rozpoczęcia immunizacji nie ukończyły drugiego roku życia – dzieci z dysplazją oskrzelowo-płucną (ICD-10 P27.1).
c) w momencie rozpoczęcia immunizacji nie ukończyły drugiego roku życia – dzieci z hemodynamicznie istotną wada serca z:
– jawną niewydolnością serca, utrzymująca się pomimo leczenia farmakologicznego
lub
– umiarkowanym lub ciężkim wtórnym nadciśnieniem płucnym
lub
– sinicznymi wadami serca, z przeskórnym utlenowaniem krwi tętniczej utrzymującej się <90%
d) w momencie rozpoczęcia immunizacji nie ukończyły szóstego miesiąca życia i spełniają kryterium:
– wiek ciążowy 29 – 32 tygodni (ICD-10 P07.3).
lub
– wiek ciążowy ? 35 tygodni oraz mała masa urodzeniowa równa lub poniżej 1500 g.
2) Jeżeli dziecko, które spełnia opisane powyżej kryteria kwalifikacji do programu, urodzi się w trakcie trwania sezonu zakażeń wirusem RS, wówczas otrzymuje od 3 do 5 dawek paliwizumabu, jednak nie mniej niż 3 dawki. Liczba podanych dawek jest uzależniona od okresu pozostałego od dnia urodzenia do zakończenia sezonu zakażeń.
3) Do programu lekowego kwalifikowane są również dzieci, którym podano lek zawierający substancję czynną finansowaną w programie lekowym w ramach innego sposobu finansowania terapii, w celu zapewnienia kontynuacji immunizacji, o ile na dzień podania pierwszej dawki spełnili stosowane kryteria włączenia oraz nie mają przeciwskazań do immunizacji oraz nie spełniają kryteriów wyłączenia wskazanych w punkcie3., a łączny czas leczenia od rozpoczęcia terapii jest nie dłuższy niż wskazano w punkcie 2.
2. Określenie czasu leczenia w programie
Lek podawany jest podczas sezonu zakażeń wirusem RS (od 1 października do 30 kwietnia) co miesiąc – 5 razy, a w sytuacji opisanej w ust.1 pkt 2 ? od 3 do 5 razy.
3. Kryteria wyłączenia z programu
1) objawy nadwrażliwości na paliwizumab lub jakikolwiek ze składników występujących w preparacie;
2) przebycie reakcji nadwrażliwości na podaż innych przeciwciał;
3) brak zgody przedstawiciela ustawowego dziecka.
SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE
1. Dawkowanie paliwizumabu
Lek podawany jest w dawce 15 mg/kg masy ciała raz w miesiącu
Badania diagnostyczne wykonywane w ramach programu:
1. Badania przy kwalifikacji
W przypadku kwalifikacji do leczenia paliwizumabem w oparciu o kryterium
1) dysplazja oskrzelowo-płucna: kliniczne potwierdzenie dysplazji oskrzelowo-płucnej.
2) hemodynamicznie istotna wada serca:kliniczne potwierdzenie hemodynamicznie istotnej wady serca.
2. Monitorowanie leczenia
Dzieci zakwalifikowane do leczenia paliwizumabem wymagają comiesięcznych wizyt w ośrodku realizującym program do końca sezonu zakażeń RSV celem oceny stanu ogólnego pacjenta (wywiad i badanie fizykalne) przed otrzymaniem kolejnej dawki leku.
Konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii nadzoruje program korzystając z rejestru SMPT.
3. Monitorowanie programu
1) gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia;
2) uzupełnienie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia;
3) przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Wskazania do hospitalizacji
Hospitalizacji z powodu zakażenia RSV dolnych dróg oddechowych dotyczy 0,5 do 2,0 % wszystkich dzieci. Najbardziej narażone na ciężkie zapalenie oskrzelików i zakażenie RSV są niemowlęta poniżej 6. miesiąca życia, wcześniaki urodzone przed 35. tygodniem ciąży, niemowlęta i dzieci z chorobą płuc lub z wrodzonymi wadami serca.
Infekcja RSV u dzieci z wrodzoną wadą serca
U dzieci z wrodzoną wadą serca zakażenia dolnych dróg oddechowych zwielokrotniają zachorowalność i śmiertelność. Wykazano, że zakażenie RSV może być przyczyną opóźnienia operacji kardiochirurgicznej u 35% dzieci, a przeprowadzenie operacji w trakcie zakażenia zwiększa ryzyko poważnych powikłań, w tym nadciśnienia płucnego.
Infekcja RSV u dzieci urodzonych przedwczesnie i u niemowląt z BPD
U dzieci urodzonych przedwcześnie i niemowląt z BPD – ciężka choroba dolnych dróg oddechowych wywołana przez wirus RS jest przyczyną zahamowania lub nawet regresu w procesie stopniowej poprawy funkcji płuc. Infekcja RSV u tych dzieci istotnie zwiększa również ryzyko powikłań w postaci nadreaktywności oskrzeli i astmy.
Immunizacja w KORD
Każde dziecko urodzone przedwcześnie, powinno otrzymać pierwszą immunizację przed wyjściem ze szpitala.
Wcześniak spełniający kryteria kwalifikacji do programu, w trakcie porady zero, podczas której następuje kwalifikacja do programu KORD ma założoną Kartę Dziecka Urodzonego Przedwcześnie. Porada zero odbywa się przed wyjściem dziecka ze szpitala. Karta jest elementem dokumentacji medycznej i przy kolejnych poradach, lekarz koordynator odnotowuje kolejne immunizacje.