Postępowanie z dzieckiem urodzonym przedwcześnie z rozpoznaną  dysplazją oskrzelowo-płucną

CLD (ang. bronchopulmonary dysplasia, BPD) definiuje się jako konieczność  tlenoterapii w 36.tygodniu skorygowanego wieku ciążowego

2. Ograniczenie wzrastania

Zwiększony wysiłek oddechowy i metabolizm spoczynkowy mogą wymagać interwencji żywieniowej. Noworodki zwykle dobrze tolerują objętość 140-150 ml/kg m.c./dobę. Przy spowolnieniu lub zatrzymaniu przyrostów masy ciała należy rozważyć zwiększenie kaloryczności posiłków. U niemowląt karmionych doustnie można je uzyskać, dodając do stosowanego  żywienia preparat wysokoenergetyczny na bazie maltodekstryny (Fantomalt ? 1 miarka = 5 g/19 kcal) w ilości zależnej od potrzeb lub za pomocą wysokoenergetycznej mieszanki dla niemowląt Infantrini (100 kcal/100 ml) w przypadku braku pokarmu matki. Występowanie ewentualnych epizodów desaturacji w czasie karmienia lub po wymaga indywidualnej oceny przebiegu karmienia, często zaleca się zmniejszenie objętości porcji i zwiększenie kaloryczności.

3. Problemy neurologiczne ? opóźnienie rozwoju psychomotorycznego

Powypisowe problemy neurologiczne u dzieci urodzonych przedwcześnie z BPD są konsekwencją przede wszystkim stwierdzanych patologii ośrodkowego układu nerwowego (OUN), które wystąpiły jeszcze w okresie hospitalizacji noworodka po urodzeniu (np. krwawienia okołodokomorowe, zawał krwotoczny, leukomalacje, uszkodzenia móżdżku). Specjalistyczna opieka neurologiczna, wczesna stymulacja rozwojowa/rehabilitacja i decyzja o powtórzeniu badań obrazowych powinny być dobierane indywidualnie.

4. Nadciśnienie płucne i systemowe

Czytaj zakładkę ?Pacjent z nadciśnieniem płucnym w przebiegu BPD?.

5. Inne problemy wynikające z wcześniactwa: retinopatia wcześniaków, zaburzenia go-spodarki wapniowej i fosforanowej, niedokrwistość

 Lekarzem koordynującym opiekę jest neonatolog lub pediatra, którego zadaniem jest bieżąca ocena pacjenta, monitorowanie wzrastania, realizacji szczepień, rozpoznawanie i leczenie zaostrzeń choroby, kierowanie na niezbędne konsultacje specjalistyczne oraz edukacja rodziców.

ASPEKTY KLINICZNE BPD

Leczenie przewlekłej choroby płuc polega na leczeniu chorób współistniejących  szczególnie infekcji i zaburzeń układu krążenia) w celu optymalizacji funkcji płuc. Tlenoterapia poprawia nasycenie krwi, ale bez wywoływania uszkodzeń wynikających ze zbyt wysokiego stężenia tlenu. Zastosowanie ciągłego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych (CPAP) u wcześniaków wiąże się z najlepszymi wynikami i najmniejszą częstotliwością występowania BPD.

 ROKOWANIA

Krótkoterminowe następstwa przewlekłej choroby płuc polegają na konieczności stosowania domowej tlenoterapii i wysokim ryzyku ponownej hospitalizacji. U wcześniaków z CLD często stwierdza się nadreaktywność oskrzelową i nawracający świszczący oddech (astmę). W wieku nastoletnim dzieci te będą narażone na większe ryzyko  pojawienia się świszczącego oddechu (z koniecznością stosowania leków rozkurczowych). Przebycie CLD wpływa  więc na całe życie, a gorsza funkcja płuc może utrzymać się do wieku dorosłego.

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego (PTN)  i Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (PTP)

U dzieci z rozpoznaniem BPD obserwuje się zwiększone ryzyko zapadalności na zakażenia układu oddechowego. Są to głównie zakażenia wirusowe, wśród których najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są wirusy RS, a oprócz nich rhino- i metap-neumowirusy, a także wirusy grypy. Stanowią one poważne zagrożenie wystąpienia ciężko przebiegających chorób dolnych dróg oddechowych z objawami obturacji ze strony obwodowych oskrzeli i oskrzelików, z hipoksemią i cechami niewydolności oddechowej. 49-58% dzieci w czasie pierwszych 2 lat życia jest z tego powodu przyjmowanych do szpitala. Jednym z podstawowych celów działań prewencyjnych u dzieci z BPD jest zmniejszenie ryzyka zakażeń.

Uczęszczanie do żłobka i przedszkola, jak również przebywanie w innych grupach dzieci stanowi czynnik ryzyka zwiększonej chorobowości dzieci z przewlekłymi chorobami płuc. Dzieci urodzone przedwcześnie z rozpoznaną BPD w miarę możliwości nie powinny uczęszczać do żłobka, a do przedszkola ? jeżeli nie stwierdza się zmian obturacyjnych. Obowiązuje całkowity zakaz palenia papierosów w otoczeniu dziecka. Bardzo ważne jest przestrzeganie kalendarza szczepień dziecka, rodzeństwa oraz rodziców.

Do 6. r.ż. 50% wszystkich dzieci doświadcza obturacji oskrzeli. Najczęściej mają one związek z zakażeniami wirusowymi. Ponieważ dzieci z BPD wykazują obecność obturacji jako jeden z objawów należących do jej obrazu klinicznego, pojawiają się pytania dotyczące rozpoznania astmy i stosowania leków przeciwastmatycznych. Ogólna strategia postępowania w ostrej obturacji oskrzeli nie odbiega od zaleceń obowiązujących u pozostałych dzieci.

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego (PTN)  i Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego (PTP)

Ambulatoryjna opieka przewlekła

Zalecane są regularne wizyty w zależności od przebiegu choroby i kwalifikacji przez neonatologa, pediatrę, a w sytuacji ciężkiego przebiegu choroby i nawracających infekcji dróg oddechowych ? także przez pulmonologa: